Балаларды вакцинациялау
Балаларға екпені неге салу керек, Ұлттық күнтізбеде қандай екпелер қарастырылған және екпе өткізіп алынса не істеу керек.
Балаларымыздың денсаулығын бірге қорғайық!
Балаларды вакцинациялау — профилактикалық медицинаның ең маңызды бағыттарының бірі әрі қауіпті жұқпалы аурулардан қорғанудың сенімді тәсілі. Профилактикалық екпелерді уақтылы салу иммунитетті қалыптастыруға, ауыр асқынулар қаупін азайтуға және баланың денсаулығын сақтауға көмектеседі.
Вакцинация Қазақстан Республикасының профилактикалық екпелер ұлттық күнтізбесіне сәйкес жүргізіледі және балалардың денсаулығына өмірінің алғашқы күндерінен бастап қамқорлық жасаудың маңызды бөлігі саналады.
Балаларға екпе салу неліктен маңызды?
Бала ағзасы көптеген жұқпалы ауруларға ерекше осал. Туберкулез, полиомиелит, қызылша, көкжөтел, дифтерия және вирусты гепатит сияқты инфекциялар ауыр асқынуларға, мүгедектікке әкелуі және өмірге қауіп төндіруі мүмкін.
Профилактикалық екпелер ағзаға инфекция қоздырғышымен ықтимал кездесуден бұрын арнайы иммундық қорғаныс қалыптастыруға көмектеседі.
Уақтылы жүргізілген вакцинация:
- баланы қауіпті жұқпалы аурулардан қорғайды;
- аурудың ауыр өтуі мен асқынулар даму ықтималдығын азайтады;
- инфекциялардың халық арасында таралуын азайтады;
- медициналық себептермен кейбір вакциналарды ала алмайтын балаларды қорғайды;
- қоғамның эпидемиологиялық салауаттылығын сақтауға көмектеседі.
Балаларға қандай екпелер салу қажет?
Қазақстан Республикасының профилактикалық екпелер ұлттық күнтізбесіне сәйкес балаларға мына инфекцияларға қарсы вакцинация көзделген:
- Туберкулез (БЦЖ) — ең алдымен балалардағы туберкулездің ауыр түрлерінен қорғайды.
- В вирусты гепатиті — бауырдың созылмалы зақымдануына әкелуі мүмкін инфекцияның алдын алады.
- Көкжөтел, дифтерия және сіреспе — ауыр асқынулар тудыруы мүмкін қауіпті аурулардың алдын алуға көмектеседі.
- Полиомиелит — қайтымсыз салдануға әкелуі мүмкін инфекциядан қорғайды.
- b типті гемофильді инфекция (Hib) — ауыр инфекциялардың, соның ішінде менингит пен пневмонияның қаупін азайтады.
- Пневмококк инфекциясы — пневмония мен менингиттің кейбір түрлерінің, сондай-ақ басқа да ауыр асқынулардың алдын алуға көмектеседі.
- Қызылша, қызамық және эпидемиялық паротит — ауыр асқынулармен қатар жүруі мүмкін вирустық инфекциялардан қорғайды.
- А вирусты гепатиті — бауырдың инфекциялық зақымдануының алдын алады.
- Адам папилломасы вирусы (АПВ) — қыз балаларды вакцинациялау күнтізбеде көзделген және АПВ-мен байланысты аурулардың алдын алуға бағытталған.
Сондай-ақ белгіленген мерзімде қайталама екпелер — иммундық қорғанысты сақтап тұру үшін қажет ревакцинация жүргізіледі.
Емханаға қашан бару керек?
Жоспарлы профилактикалық екпелер баланың өмірінің алғашқы күндерінен бастап кезең-кезеңімен жүргізіледі. Кейін вакцинация белгілі бір жас кезеңдерінде жалғасады.
Қазақстанда балаларды вакцинациялаудың негізгі мерзімдері
| Жасы | Екпелер |
|---|---|
| Өмірінің 1–4-күні | БЦЖ және В гепатитіне қарсы алғашқы екпе |
| 2 айлық | В гепатитіне, полиомиелитке, көкжөтелге, дифтерияға, сіреспеге, Hib-инфекциясына және пневмококк инфекциясына қарсы вакцинация |
| 3 айлық | полиомиелитке, көкжөтелге, дифтерияға, сіреспеге және Hib-инфекциясына қарсы вакцинация |
| 4 айлық | В гепатитіне, полиомиелитке, көкжөтелге, дифтерияға, сіреспеге, Hib-инфекциясына және пневмококк инфекциясына қарсы вакцинацияның кезекті кезеңі |
| 12–15 айлық | қызылшаға, қызамыққа және паротитке қарсы вакцинация, сондай-ақ күнтізбеде көзделген полиомиелитке және пневмококк инфекциясына қарсы екпелер |
| 18 айлық | көкжөтелге, дифтерияға, сіреспеге, полиомиелитке және Hib-инфекциясына қарсы ревакцинация |
| 2 жас және 2,5 жас | А вирусты гепатитіне қарсы вакцинация |
| 6 жас | қызылшаға, қызамыққа, паротитке, көкжөтелге, дифтерияға және сіреспеге қарсы ревакцинация |
| 11 және 11,5 жас | қыз балаларды АПВ-ға қарсы вакцинациялау |
| 16 жастан бастап | күнтізбеге сәйкес дифтерияға және сіреспеге қарсы ревакцинация |
Екпелердің мерзімі мен құрамын қолданыстағы Ұлттық күнтізбе айқындайды. Вакцинация алдында медицина қызметкері баланың денсаулық жағдайын және қарсы көрсетілімдердің бар-жоғын бағалайды.
Вакцинацияның қауіпсіздігі
Әр екпе алдында баланы медицина қызметкері қарайды. Ата-аналар дәрігерге баланың денсаулық жағдайының ерекшеліктері, аллергиялық реакциялары және бұрын вакциналарға болған реакциялары туралы айтуы қажет.
Вакцинациядан кейін қысқа мерзімді реакциялар болуы мүмкін, мысалы, инъекция жасалған жердің ауыруы немесе қызаруы, дене қызуының сәл көтерілуі және дімкәстік. Көп жағдайда олар өздігінен басылады. Белгілер айқын білінсе немесе алаңдатарлық болса, медициналық көмекке жүгіну қажет.
Вакцинация медициналық ұйымдарда вакциналарды сақтауға және екпе салуға қойылатын белгіленген талаптар орындала отырып жүргізіледі.
Бала екпеден қалып қойса, не істеу керек?
Вакцинация мерзімі өткізіп алынған болса, әрі қарай иммундаудан бас тартпау керек. Учаскелік педиатрға немесе емхананың екпе кабинетіне жүгініңіз. Медицина маманы екпе картасын тексеріп, қуып жету вакцинациясының жеке кестесін құрады.
Құрметті ата-аналар!
Баланың денсаулығы көбіне жұқпалы аурулардың уақтылы алдын алуына байланысты. Жоспарлы екпелерді кейінге қалдырмаңыз және сәбиіңіздің денсаулығын бақылау үшін емханаға үнемі келіп тұрыңыз.
Уақтылы жүргізілген вакцинация — баланың болашағына деген қамқорлық, оның денсаулығын қорғау және бүкіл қоғамның саламаттылығына қосылған үлес.
Вакцинацияға қатысты сұрақтармен учаскелік педиатрға немесе өзіңіз тіркелген емхананың екпе кабинетіне жүгініңіз. Өз педиатрыңызды «Учаскелер және учаскелік дәрігерлер» бетінен табуға болады.