Скринингтер
Ауруларды ерте сатысында анықтауға көмектесетін профилактикалық тексерулер.
Скрининг дегеніміз не
Скрининг — өзін сау сезінетін адамдарды тексеру. Оның мақсаты — ауруды ерте сатысында, әлі ешқандай белгісі болмаған кезде анықтау. Бұл кезеңде емдеу оңайырақ әрі нәтижелірек болады.
Нысаналы топтарға кіретін адамдар үшін скрининг тегін. Нысаналы топ — белгілі бір аурудың қаупі жоғарырақ болатын белгілі бір жастағы және жыныстағы адамдар. 2025 жылғы тамыздан бастап онкологиялық ауруларға скрининг тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлеміне (ТМККК) кіреді, сондықтан оны МӘМС бойынша сақтандырылмаған адамдар да өтеді. Тәртібі, жасы мен кезеңділігі ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің 2025 жылғы 29 шілдедегі № 71 бұйрығымен белгіленген.
Онкологиялық ауруларға скрининг
| Ауру | Кім өтеді | Қаншалықты жиі | Зерттеу |
|---|---|---|---|
| Сүт безі обыры | 40–76 жастағы әйелдер | 2 жылда бір рет | Маммография |
| Жатыр мойны обыры | 30–74 жастағы әйелдер | 4 жылда бір рет | Жатыр мойнынан жағынды алу (цитологиялық зерттеу, АПВ-ға тест) |
| Колоректалды обыр (тоқ ішек пен тік ішек обыры) | 50–76 жастағы ерлер мен әйелдер | 2 жылда бір рет | Нәжісті жасырын қанға талдау, қажет болса — колоноскопия |
Жасыңыз бойынша осы топтардың біріне кірсеңіз, бірақ көптен бері тексерілмеген болсаңыз, бұл туралы учаскелік дәрігерден сұраңыз.
Басқа скринингтер
Онкологиялық аурулардан бөлек, мынадай скринингтер жүргізіледі:
- артериялық гипертензия мен жүректің ишемиялық ауруына — 40–76 жастағы ерлер мен әйелдерге, 2 жылда 1 рет;
- қант диабетіне — 40–76 жас, 2 жылда 1 рет;
- глаукомаға — 40–76 жас, 2 жылда 1 рет;
- цереброваскулярлық (ми-тамыр) бұзылыстарға — 50–76 жастағы ерлерге, 2 жылда 1 рет.
Биыл нысаналы топқа кіретін-кірмейтініңізді учаскелік дәрігер нақтылайды.
Балалардың скринингтері мен профилактикалық тексерулері
Балаларды учаскелік педиатр немесе жалпы практика дәрігері бақылайды. Жаңа туған нәрестелерге перзентханада жатқан кезде-ақ кейбір туа біткен және тұқым қуалайтын ауруларға скрининг жүргізіліп, есту қабілеті тексеріледі. Кейін бала белгілі бір жаста профилактикалық тексеруден өтеді: оның бойы мен дамуын, көру және есту қабілетін, дене қалпын тексереді, қажет болса мамандарға жібереді. Тексеру мерзімін учаскелік қызмет еске салады, толық ақпаратты тіркеу бөлімінен білуге болады: +7 (7252) 44-24-54.
Скринингтен қалай өтуге болады
- Шақыру
Учаскелік дәрігер немесе мейіргер сіздің нысаналы топқа кіретініңізді хабарлап, тексеруге шақырады. Әдетте телефон арқылы немесе қабылдау кезінде шақырады.
- Жазылу
Қоңырауды күтпеңіз: жасыңыз сәйкес келсе, тіркеу бөлімі арқылы өзіңіз жазылыңыз: +7 (7252) 44-24-54. Жеке куәлігіңізді ала келіңіз.
- Тексеру
Белгіленген күні зерттеуден өтіңіз. Қалай дайындалу керегін жазылған кезде айтады. Жалпы ережелер «Зерттеулерге дайындық» бетінде берілген.
- Нәтиже
Нәтижені учаскелік дәрігермен талқылаңыз. Бір өзгеріс анықталса, дәрігер бейінді маманға қосымша тексеруге жібереді.
Скрининг шағым болған кезде дәрігерге барудың орнын баспайды. Бір нәрсе мазаласа, кезекті скринингті күтпей, қабылдауға жазылыңыз.